استفاده از قرصهای محرک اعصاب در ایام امتحانات بین دانشجویان در حال رواج است
دوپینگ، واژهای آشنا و مذموم در دنیای ورزش، همگام با پیشرفت علم و تکنولوژی به دبیرستانها و دانشگاهها نیز رسوخ پیدا کرده است. مصرف داروهای EPO، THG، ناندرولون، افدرین و... معمولا با کلمه تقلب همراهی میشود. حالا دانشآموزان و دانشجویان هم درحال دنبال کردن این مسیرند و برای سبقت از همتایان خود در آزمونهای سرنوشتساز، داروهایی غیرمجاز و ممنوع مصرف میکنند. این روند سوء مصرف دارویی در ایران نیز در حال رواج است. گزارشی که میخوانید به بررسی این مساله در دانشگاههای انگلستان پرداخته است.
از سالها پیش از این، دانشآموزان به منظور بیدار ماندن طولانی مدت در شبهای امتحان، حجم زیادی قهوه مینوشیدند و یا اینکه کافئین را به صورت قرص مصرف میکردند؛ اما هماکنون برخی از آنها پا فراتر نهادهاند و از داروهای محرک اعصاب استفاده میکنند.
در صدر فهرست این داروها، نام «ریتالین» به چشم میخورد؛ دارویی که معمولا برای کودکان مبتلا به اختلال عدم توجه و بیشفعالی تجویز میشود و همچنین داروی «مودافینیل» که در درمان نارکولپسی (حملات مرضی خواب) استفاده میشود.
ریتالین یک داروی گروه ب در انگلستان محسوب میشود، به این معنی که داشتن بدون نسخه آن منجر به 5 سال محکومیت حبس در زندان میشود و توزیع آن نیز میتواند فرد را به مدت 14 سال پشت میلههای زندان بیندازد. مودافینیل نیز بدون نسخه در داروخانهها توزیع نمیشود.
بنابراین چرا محصلان این داروها را مصرف میکنند؟ مودافینیل و ریتالین داروهایی هستند که مغز را تحریک میکنند. آنها سبب میشوند که افراد مصرف کننده احساس بیداری و هوشیاری کنند و همچنین کمک به کنترل رفتار و تمرکز در کودکان مبتلا به ADHD میشود.
لیندا که در ماه ژوئن از دانشگاه منچستر فارغالتحصیل شده بود در مورد این داروها میگوید: آنها به من کمک میکنند که بیدار بمانم و مغزم را هوشیار و فعال نگه دارم. او که 22 ساله و فارغالتحصیل رشته روانشناسی است همراه با گروهی از دوستانش، در هنگام کار کردن بر روی پایاننامه، چندین بار قرص مودافینیل را مصرف کردند؛ بنا به عقیده وی این داروها به او کمک میکنند که برای ساعتها بر کارش تمرکز داشته باشد.
لیندا ادامه میدهد: این یک داروی محرک است همانند کافئین یا داروی ردبال، هرچند من پس از خوردن آن دچار پریشانی حواس نشدم و فقط کمی احساس بی قراری کردم همانند حالتی که گاهی اوقات پس از خوردن کافئین به فرد دست میدهد؛ اشتهایم را نیز مقداری از دست دادم. لیندا در ادامه تاکید میکند که تهیه این قرص برای وی آسان و قیمتش نیز بسیار ارزان بوده است.
مطالعه دیگری که نتایج آن اخیرا در ژورنال فارماکوتراپی منتشر شده نشان میدهد که این عمل تنها مختص لیندا نیست؛ یک بررسی انجام شده در دانشگاههای آمریکا نشان میدهد که 18 درصد از یک هزار و 253 دانشجوی سال اول دانشگاه، بدون تجویز پزشک از داروهای محرک مغز استفاده کردهاند که در ابتدا با هدف کمک به درس خواندن مصرف شده ولی بعدا به صورت یک اعتیاد درآمده است. مطالعات دیگر نیز به نتایجی شبیه به این رسیدهاند.
این داروها را به آسانی میتوان از طریق اینترنت یافت و با قیمتی مناسب خریداری کرد، و این راهی است که بسیاری از دانشجویان انگلیسی از طریق آن به این مواد دست پیدا میکنند. برخی دیگر نیز ادعا دارند که داروهایشان را از دوستانی که آنها را تشویق و توصیه به مصرف این قرصها کردهاند خریداری میکنند.